Фулбрайтын Монгол хэлний туслах багшийн хөтөлбөр

Фулбрайтын Монгол хэлний туслах багшийн хөтөлбөр гэж юу вэ?

Фулбрайтын Монгол хэлний туслах багшийн хөтөлбөр нь Англи хэлний багш нарт нэг хичээлийн жилийн турш АНУ-ын их дээд сургуульд Монгол хэл, соёлын багшаар ажиллах боломжийг олгодог зэргийн бус, мэргэжил дээшлүүлэх, соёлын солилцооны хөтөлбөр юм. Хөтөлбөрт оролцогч нь өөрийн эх хэл, соёлоо заангаа арга зүй, мэргэжлийн чадвар, туршлагаа нэмэгдүүлэхийн зэрэгцээ Америкийн соёл, уламжлалын талаарх ойлголтоо тэлж, Англи хэлний чадвараа сайжруулах боломжтой.

Монгол хэлний туслах багш нь Монгол хэл, соёлоо заах хүсэл сонирхолтой байхаас гадна сурагчид даа хүрч ажиллан тэднийг идэвхжүүлэх чадвартай, бүтээлч бөгөөд харилцааны чадвар сайтай багийн тоглогч байдаг.

Фулбрайтын Монгол хэлний туслах багшийн хөтөлбөр нь гэр бүлийн гишүүдийг хамруулдаггүй болохыг анхаарна уу. Доор дурьдсан бүх зардал нь зөвхөн тэтгэлэгт хамрагдагчид зориулагдсан болно. Тэтгэлэгт дараах зүйлсийг хамруулан ойлгоно:

  • Тээврийн бүх зардал: Олон улсын болон дотоодын аялал (нэр дэвшигч нь Улаанбаатар хотоос өөр газар оршин суудаг тохиолдолд дотоодод хийгдэх визтэй холбоотой аяллын зардал зэрэг орно);
  • Амьдрах буюу хоол унд, орон байрны зардал: Оролцогчид сар болгон байр сууц, хоолны болон бусад холбогдох зардлын тэтгэмж авна;
  • Сургалтын төлбөр: Фулбрайтын тэтгэлэг нь бүх зардлыг даана;
  • Хөтөлбөрийн удиртгал уулзалт: Уулзалтад оролцох буудлын, хоолны, эрүүл мэндийн, сургалтын зэрэг бүх зардлыг Фулбрайт даана;
  • Эрүүл мэндийн даатгал: Оролцогчид өөрсдийн хөтөлбөрийн хугацаанд гэнэтийн ослын болон эрүүл мэндийн даатгалаар хангагдана;
  • Визний зардал: Бүх тэтгэлэгт хөтөлбөрт оролцогчдыг визний төлбөрөөс чөлөөлнө;
  • Аяллын тэтгэмж: Оролцогчид ачаа болон аялалтай холбогдолтой бага хэмжээний бусад тэтгэмжийг олгоно;
  • Суурьших зардал: Оролцогчид хөтөлбөрийн эхний сард нэг удаагийн ном, лаптоп зэрэг худалдан авах тэтгэмж олгоно.

Хөтөлбөрт хамрагдагчдад тавигдах үндсэн шалгууруудад:

  • Монгол Улсын иргэн бөгөөд Монгол Улсад оршин сууж байх;
  • Их дээд сургууль, коллеж эсвэл ерөнхий боловсролын сургуульд бүтэн цагийн багш байх;
  • TESOL, Монгол эсвэл Англи хэлний багшийн чиглэлээр бакалаврын эсвэл магистрын зэрэгтэй байх;
  • Англи хэлний чадвар сайтай байх буюу TOEFL IBT 80, TOEFL ITP/PBT 550 эсвэл дүйх IELTS-ын оноотой байх;
  • Хоёр болон түүнээс дээш жил бүтэн цагийн багшаар ажилласан туршлагатай байх;
  • АНУ-д өмнө нь ямар нэг байдлаар зорчиж байгаагүй буюу цөөн удаа зорчсон оролцогчид давуу талтай (АНУ-ын ногоон карт эзэмшигч монголчууд өргөдөл гаргах эрхгүй болохыг анхаарна уу).

Хөтөлбөрт өргөдөл гаргахдаа дараах алхмуудыг дагана уу:

  1. Өргөдлийн маягт: Өргөдлийн маягтыг хөтөлбөрийн зарлалд хавсаргах ба зарлал ЭСЯ-ын вэбсайт дээр тавигдана.
  2. Тодорхойлох захидал: Таны академийн болон мэргэжлийн ур чадварыг гэрчилж чадах хоёр хүнээс авсан тодорхойлох захидлыг хавсаргана. Тодорхойлох захидлыг зөвхөн Англи хэл дээр хүлээн авна. Монгол хэл дээр үйлдэгдсэн тодорхойлох захидлын эх хувийг Англи хэл дээрх баталгаат орчуулгын хуулбарын хамт хүлээн авна.
  3. Эссэ: Та яагаад Фулбрайтын Монгол хэлний туслах багшийн хөтөлбөрт хамрагдах хүсэлтэй байгаа болон хөтөлбөр дууссаны дараа Монгол Улсдаа юу хийх төлөвлөгөөтэй байгаа талаар товч буюу хоёр хуудаснаас уртгүй эссэг Англи хэл дээр бичиж хавсаргана уу.
  4. Диплом: Их дээд сургуулийн дипломын нотариатаар баталгаажуулсан хуулбарыг Англи хэл дээрх баталгаат орчуулгын хамт хавсаргана уу. (Ирүүлсэн материалыг буцаан олгохгүй тул баримт бичгийн эх хувийг явуулахгүй байхыг хүсье.)
  5. Дүнгийн хавтгай: Их дээд сургуулийн сургалтын албанаас албан тоот дээр хэвлэсэн, тамга бүхий дүнгийн хавтгайг эх хувиар нь хавсаргана уу. Монгол хэл дээр үйлдэгдсэн тохиолдолд дүнгийн хавтгайн эх хувийг Англи хэл дээрх баталгаат орчуулгын хуулбарын хамт илгээнэ үү. (Дипломын хавсралт нь дүнгийн хавтгайд тооцогдохгүй болохыг анхаарна уу.)
  6. Өргөдлийг ЭСЯ-д зарласан хугацааны дотор биеэр эсвэл шуудангаар илгээнэ үү.

Өргөдлийг бөглөхдөө анхаарах зүйлс:

  • Хөтөлбөрийн зарлал, шалгууруудтай бүрэн гүйцэд уншиж танилцах;
  • Эссэ болон өргөдлийн маягтын бүх хэсэг таны өөрийн санаа болон бичлэг байх ёстой. Өргөдлийн хаана нэгтээ хэрэглэгдсэн бусдын ажил, санааг зохих ёсоор тэмдэглэх. Аливаа худал мэдээлэл, хууран мэхлэлт нь хөтөлбөрөөс өргөдлийг нэн даруй халах үндэслэл болохыг анхаарна уу;
  • Өргөдлийг Англи хэл дээр, компьютер дээр бүрэн зөв бөглөсөн байх. (Гараар бичсэн ямар ч материал хүлээн авахгүй болохыг анхаарна уу);
  • Өргөдлийн маягтын бүх асуултад хариулах. Өөрт холбогдолгүй асуултад Not Applicable буюу N/A гэж хариулна уу;
  • Хөтөлбөрийн зарлалд дурьдаагүй нэмэлт материал өгөхгүй байх;
  • Өргөдлийн маягт болон бусад материалуудыг үдээсдэхгүй байх. Шаардлагатай тохиолдолд цаасны клип ашиглах;
  • Бүрэн гүйцэд бус өргөдлийн материал нь техникийн хувьд шаардлага хангаагүйд тооцогдож дараагийн шатны шалгаруулалтад дэвшихгүй болохыг анхаарна уу.

АНУ-ын Засгийн газрын бүх тэтгэлэгт хөтөлбөр сонгон шалгаруулалт дээр суурилдаг. Хөгжлийн бэрхшээлтэй болон эмзэг бүлгийн нэр дэвшигчдийн онцгой нөхцөлийг тооцон үзэх ч эцсийн шийдвэрийг өргөдлийн чанар болон ярилцлагын үеэр үзүүлж буй нэр дэвшигчийн ерөнхий чадамж дээр тулгуурлан хийнэ. Сонгон шалгаруулалтад нэр дэвшигчийн соёлын элч байх, нийгэмдээ буцаад сайн сайхныг авчрах хүсэл эрмэлзэл, чадамжийг давхар хардаг.

Фулбрайт хөтөлбөрийн сонгон шалгаруулалтын үндсэн шатуудад:

Техникийн шалгалт: Өргөдлийг бүрэн гүйцэд бөглөсөн эсэхийг шалгах анхан шатны шалгуур. Энэ шатанд бид дараах хоёр зүйлийг шалгадаг:

  • Өргөдлийн маягт болон хавсралт материалууд бүрэн байгаа эсэх
  • Өргөдөл гаргагч нь тавигдсан үндсэн шалгууруудыг хангасан эсэх

Өргөдөл хяналт: Техникийн шалгуурыг давсан өргөдлүүдийг өргөдөл хяналтын хороонд илгээнэ. Энэ шатанд нэг өргөдөлтэй дор хаяж гурван хүн уншиж танилцана.

Анхан шатны шалгаруулалт: Өргөдөл шалгах хорооны зөвлөмжийн дагуу ярилцлагад дуудах өргөдөл гаргагчдыг тодруулна. Анхан шатны шалгаруулалтад тэнцсэн хүмүүсийг ярилцлагад биеэр ирж оролцоно.

Ярилцлага: Ярилцлагыг ЭСЯ, АНУ-д Засгийн газрын тэтгэлэгт хамрагдагч нарын төлөөллүүд удирдан явуулах ба дэлхийн хэмжээнд өрсөлдүүлэх нэр дэвшигчдийг сонгон шалгаруулна.

Эцсийн шалгаруулалт: J. William Fulbright Foreign Scholarship Board-өөр (FFSB) зөвшөөрөгдсөн оролцогчид хөтөлбөрт хамрагдах эрхтэй болно. FFSB-ийн гишүүдийг АНУ-ын Ерөнхийлөгч томилдог ба тус зөвлөл нь Фулбрайт хөтөлбөрт нэр дэвшигдсэн дэлхийн бүх оролцогчдыг зөвшөөрөх эсвэл татгалзуулах эрхтэй.

4-5 сар: Хөтөлбөрийг зарлаж, өргөдөл хүлээн авна;

5-6 сар: Tехникийн шалгуурыг хийж, өргөдлийг шалгана;

6-7 сар: Анхан шатны шалгаруулалт буюу ярилцлагыг хийнэ;

7-9 сар: Шалгарсан оролцогчид хөтөлбөрийн дараагийн шатанд оролцох бэлтгэл хийнэ;

3-4 сар: Хөтөлбөрийн эцсийн шалгаруулалтын хариу гарна;

6 сар: Элчин сайдын яамнаас хөтөлбөрийн өмнөх уулзалт зохион байгуулна;

7-8 сар: Хөтөлбөр эхэлж, оролцогч АНУ-ыг зорино.